معرفی شهر تاریخی ارجان
شناسـنامه بــهبهان
ارجــــان

ارجان به گفته ی مورخان و اسناد موثق تاریخی دومین شهری بود که آریایی ها در 2 هزار سال قبل از میلاد پس از ایلام به آن جا وارد شدند و به خاطر آب و هوای خوب و زمین های حاصل خیز در آن سکنی گزیدند.

خواننده: امیر منصورصفت
لینک دانلود:
آهنگ اول
حجم: 531kb
لینک دانلود: http://music.up-is.ir/dl22/1378289037.mp3
_______________________________________
آهنگ دوم
حجم: 639kb
لینک دانلود: http://www.uplooder.net/cgi-bin/dl.cgi?key=5ee70821b5e6810983dade60753001be
_______________________________________
آهنگ سوم
حجم: 2.3mb
لینک دانلود: http://www.uplooder.net/cgi-bin/dl.cgi?key=44e30e622b5f1fbc26300fd031d4b0f9
_______________________________________
آهنگ چهارم
حجم: 539kb
لینک دانلود: http://www.uplooder.net/cgi-bin/dl.cgi?key=ad7b42e745eea50103005410d73075b9
_______________________________________
آهنگ پنجم
حجم: 853kb
لینک دانلود: http://www.uplooder.net/cgi-bin/dl.cgi?key=0be1c9d5417e5c1cbb7f8f9b8d7e9160
_______________________________________
آهنگ ششم
حجم: 3.3mb
لینک دانلود: http://www.uplooder.net/cgi-bin/dl.cgi?key=a9e722a11ae0103a9a402cdf28993215
_______________________________________
آهنگ هفتم
حجم: 995kb
لینک دانلود: http://www.uplooder.net/cgi-bin/dl.cgi?key=d02f3eb761901c101bd2b641674b5466
_______________________________________
بیران
در سمت شمال غربی ارجان در روزگاری پیش بلوکی آباد بوده است که آن را «سنبیل» و به فارسی «بوستانک» می نامیدند و مرکز آن بلوکات را بیران یا سوق سنبیل می گفتند.
اصطخری در صفحه 93 می گوید:«اما سنبیل، پس آن بلوکی است نزدیک به فارس و تا آخر روزگار سجزیه(مقصود صفاریان است) جزء خاک محمد بن واصل بوده آنگاه به خوزستان برگردانیده شد.»
مقدسی می نویسد:«بیران شهر مرکزی بلوک سنبیل است.» و در صفحه 453 که راه ها را شرح می دهد می گوید:«از ارجان تا سنبیل یک مرحله و تا دهلیزان یک مرحله و تا خابران دو برید...»
اصطخری در ذکر راه ها می گوید:«از ارجان تا سوق سنبیل یک منزل است و از آنجا تا رامهرمز دو منزل.»
قدامت بن جعفر در کتاب خراج می گوید:«از سنابل تا ارجان پنج فرسنگ است.» همچنین در حدودالعالم آمده است:«بازار سنبیل شهرکی است با نعمت.»
........








وبافت قدیم شهرستان بهبهان
از آنجائیکه در قدیم به خاطر مصون ماندن از خطر غارتگران و دزدان و یا گروههای متخاصم که به شهرها هجوم می آورند و نیروهای امنیتی چنان چاره ساز نبودند ساختار شهری و معماری خانه ها طوری بود که فرصت و امکان مقابله با خطرات احتمالی وجود داشته باشد به همین علت معابر و کوچه ها را باریک و تنگ کرده و دیوار و حصار خانه ها و ساختمان ها را بلند می ساختند تا افراد و ساکنین شهر بتوانند بوسیله دیوارهای بلند بر دشمن مسلط باشند و از کوچه های تنگ چنین استفاده می شد که در حین مقابله طرف مهاجم امکان گریز فوری از محل را نداشته باشد و در این تنگ راهها و باریک گذرگاهها محصور شده و نابودی آن زودتر انجام بگیرد. شهرستان بهبهان و معماری بافت قدیم آن چنین وضعیتی دارد که اکثر منازل بجامانده از دوران قاجار و پهلوی اول می باشد. وضعیت فعلی بافت قدیم به علت توسعه خیابانها و تعرض معابر همچنان در خطر نابودی و ویرانی می باشد و بسیاری از خانه ها و ابنیه تاریخی این بافت بدلایل فوق و شهرسازی مدرن از بین رفته است.
محله سادات
هنگامیکه مرحوم سید عماد الدین فقیه جد اعلای سادات طباطبائی حسب آینده نگری خواجه نصیر الدین طوسی در قرن هشتم هجری جهت اشاعه مذهب تشیع به این دیار مشرف شدند محل کنونی مسجد سید فقیه را مکتب علمی و حوزه علمیه قرار دادند و پشت این مسجد که سمت شمال و شمال شرقی موقعیت فعلی مسجد می باشد سادات ساکن شدند که علت سکونت آنها در این محل همان وجود مبارک سیدعماد الدین فقیه بود که بهمین علت به محله سادات معروف شد و بعدها دو قسمت شد که میرزایان از سادات جدا شدند و در لهجه بهبهانی به محله میرزائو معروف شد و هم اکنون محل سکونت بسیاری از نوادگان سیدعماد الدین فقیه و دیگر شهروندان بوده و به همین نام معروف می باشد.

در این شهر آثار تاریخی بسیاری وجود دارد که متاسفانه برخی از این بناها بدون طرح مطالعاتی و مرمتی بلاتکلیف رها شده و رو به زوال و تخریب است. که از جمله این بناها باید از پل ارجان و حمام بکان واقع در ارجان قدیم یا روستای امام رضا(ع) کنونی نام برد.
آریوبرزن (در زبان یونانی Aριoβαρζάνης) نام سردار ایرانی بود که در کوههای پارس در برابر سپاه اسکندر مقدونی ایستادگی کرد و خود و سربازانش تا واپسین تن کشته شدند. نام آریوبرزن در پارسی کنونی به گونه آریابرزین هم گفته و نوشته میشود که به معنی ایرانی باشکوهاست.

جای و چگونگی نبرد

نورعلی یا میرزا قنبر متخلص به شوقی و مشهور به «شوقی بهبهانی » شاعر محبوب عصر ناصری در بهبهان می باشد . که درباره تاریخ تولد و محل تولد و حتی تاریخ دقیق وفات ایشان اطلاعات چندانی وجود ندارد زاد گاه ایشان را قریه بوا در سه فرسنگی دهدشت ذکر کرده اند و سال تولد ایشان بین 1220تا 1225 هـ . ق /1183 تا 1188 هـ . ش و سال وفاتش نیز 1305 هـ . ق / 1266 هـ . ش بوده است .
تابوت برنزي ارجان
در پاييز سال 1361 هنگام خاكبرداري، جهت عمليات سدسازي بر روي رودخانه مارون حفرهاي در زمين ايجاد شد كه منجر به پيدايش آرامگاهي در درون آن گرديد. محل آرامگاه در حدود 10 كيلومتري شمال شهر بهبهان در استان خوزستان و در حاشيهي رودخانه مارون و در شمال شهر قديم ارجان واقع شده است.1
مقالات متعددي در رابطه با تاريخگذاري آثار مكشوفه از ارجان منتشر شده است. روي هم رفته ميتوان گفت اين آرامگاه متعلق به كيدين هوتران پسر كورلوش از پادشاهان محلي دوره ايلامنو است.شهر من بهبهان
الا ای شهر من ای بهبهان شیرین تر از جانی
تو تنها یادمان از باستانی شهر ارگانی
دلاور خیز و لبریز از اَبَر مردان تاریخی
تو شهر آریوبرزن، دیار شیر مردانی
تو از آن سوی تاریخی، تو عمری دیرپا داری
تو پاجوش نژاد آریایی های ایرانی
هزاران رویداد تلخ و شیرین زمان دیدی
تو پیر قصه گوی چندید و چند قرن دورانی
تو شهر کوشکی تاریخ می گوید نه من گویم
تفرجگاه شاهان کیان از شهر ارگانی
دژ مستحکم نارنج قلعه باز می گوید
که قادر بر شکست لشکر محمود افغانی
تو در این برهة تاریخ هم بر تارک میهن
به فخر شیر مردانت چو مروارید رخشانی
...
استان من
الا ای خاک خوزستان که دشمن خواست ویرانت
گمانم بود غافل از قوام شرزه شیرانت
تویی چون سدِ پولادین چه باک از مشت کوبیدن
کجا با مشک کوبیدن تواند کرد ویرانت
تو آن خاک بلا خیزی که چندین بار گردیدی
برای حفظ آزادی، بلاگردانِ ایرانت
تو را سدِّ سکن خواند دشمن، ای دیار خون
به چشم خویش چون می دید ایثار دلیرانت
به هر گامت هنوز ای خاک خون آلودِ تفدیده
اثر پیداست از پایِ یلانِ شیرگریانت
بنازم همت مردانت ای استان خوزستان
که وقت حمله بر دشمن، جوان بودند پیرانت
«حسین فهمیده» یک اسطوره از این سرزمین بوده
که از ایثار او ابناء تاریخند حیرانت
تو در بر خطّه ی سردار خیز بهبهان داری
بکن فخر از جوانان فنا فی الله پذیرانت
قلعه ارجان
قلعه ارجان بهبهان در زمان ساسانیان و برای دفاع در برابر هجوم اقوام عرب در قسمت شمال غربی بهبهان توسط آریابرزن که در زبان رومی آریوبرزن گفته می شود ساخنه شد . قلعه ارجان در شهرستان بهبهان واقع شده است . « پل آمير » نويسنده کتاب خداوند الموت درباره ارجان مى نويسد : « قلعه ارجان بالاى کوهى سنگلاخ بنا شده است . قلعه در مرتفع ترين قسمت کوه متکى به يک تخته سنگ بزرگ ساخته شده و آب باران از همان تخته سنگ وارد انبار هاى قلعه مى گرديده و آنها را پر مى کرده است . » اسلوب ساختمان برج ها از قلاع رومى اقتباس شده و به شکل مکعب مى باشد . صحن قلعه ارجان نسبتاً وسيع است و از طرف صحن سه طبقه حجره يکى بالاى ديگرى ديده مى شود و تمامى حجره ها داراى طاق چند شاخه معروف به طاق رومى مى باشند .

گنجينه ارجان
در پاييز 1361 در حين ساخت سدي بر روي رود مارون در ارجان بهبهان آرامگاهي مربوط به ايلاميان كشف شد.اين آرامگاه حاوي تابوتي بزرگ از جنس برنز بود ...
آتش شركت نفت به تاريخ ارجان رسيد
بهرغم تمامي مخالفتها با انجام كاوش در دشت بهبهان، فعاليتهاي شركت نفت ملي براي استخراج نفت به شهر 6500 ساله ارجان رسيد. شركت ملي فعاليت روي تپه تاريخي "سبز" را به پايان برده و اكنون دامنه فعاليتها به شهرارجان كشيدهشدهاست.